Co najczęściej powoduje ten błąd
Typowy rozkład przyczyn dla whea uncorrectable error — od najczęstszych do rzadszych.
- 45%
Przegrzewanie procesora (CPU) — zbyt wysoka temperatura powoduje błędy obliczeniowe, które WHEA rejestruje jako nienaprawialne
- 25%
Niestabilny overclocking CPU lub RAM — zbyt wysokie taktowanie, zbyt niskie napięcie lub zbyt agresywne taktowanie pamięci
- 15%
Uszkodzona pamięć RAM — wadliwe kości powodują błędy odczytu/zapisu wykrywane przez kontroler pamięci CPU
- 10%
Wadliwy zasilacz (PSU) — niestabilne napięcia na liniach 12V i 5V powodują błędy w pracy procesora i innych podzespołów
- 5%
Uszkodzony procesor — fizyczna degradacja układu (np. po długotrwałym overclockingu przy zbyt wysokim napięciu)
Jak naprawić — rozwiązania krok po kroku
Zacznij od pierwszego — to najprostsze i najczęściej działa. Jeśli nie pomoże, idź dalej.
Przywrócenie domyślnych ustawień BIOS (wyłączenie OC)
- Uruchom ponownie komputer i wejdź do BIOS/UEFI (klawisz Del, F2 lub F12 podczas startu)
- Znajdź opcję „Load Optimized Defaults" lub „Load Setup Defaults" i potwierdź
- Wyłącz profil XMP/EXPO pamięci RAM — ustaw pamięć na częstotliwość JEDEC (domyślną)
- Upewnij się, że taktowanie CPU jest na wartości fabrycznej (bez overclockingu)
- Zapisz ustawienia (Save & Exit) i obserwuj, czy błąd nadal się pojawia
- Jeśli błąd ustąpi, stopniowo włączaj XMP i OC, aby ustalić próg stabilności
Kontrola temperatury CPU i wymiana pasty termoprzewodzącej
- Zainstaluj HWiNFO64 i uruchom test obciążenia CPU (np. Cinebench R23 lub Prime95 przez 15 minut)
- Monitoruj temperatury — CPU nie powinien przekraczać 85°C pod pełnym obciążeniem (90°C to maksimum krytyczne)
- Jeśli temperatury są zbyt wysokie, wyłącz komputer i otwórz obudowę
- Zdejmij cooler CPU, oczyść starą pastę termoprzewodzącą alkoholem izopropylowym i nałóż nową (ziarnko ryżu pośrodku procesora)
- Zamontuj cooler z powrotem, upewniając się że jest równomiernie dociśnięty
- W laptopie: oczyść wentylatory i radiator ze sprężonego powietrza, wymień pastę na CPU i GPU
Diagnostyka pamięci RAM (MemTest86)
- Pobierz MemTest86 ze strony memtest86.com i utwórz bootowalny pendrive USB
- Uruchom komputer z pendrive i przeprowadź minimum 4 pełne przebiegi testu
- Jeśli test wykryje błędy (czerwone linie), wyłącz komputer i wyjmij jedną kość RAM
- Powtórz test z każdą kością osobno, aby zidentyfikować wadliwą
- Jeśli wszystkie kości przechodzą test pojedynczo, spróbuj zamienić je slotami — problem może leżeć w slocie na płycie głównej
Sprawdzenie zasilacza i stabilności napięć
- Zainstaluj HWiNFO64 i sprawdź odczyty napięć zasilacza (12V, 5V, 3.3V) podczas obciążenia
- Napięcie 12V powinno wynosić 11.4V-12.6V, 5V: 4.75V-5.25V, 3.3V: 3.14V-3.47V
- Jeśli napięcia wahają się ponad ±5%, zasilacz może być wadliwy
- Sprawdź, czy zasilacz ma wystarczającą moc dla konfiguracji — kalkulator online psu.pl pomoże oszacować zapotrzebowanie
- W przypadku podejrzenia zasilacza, przetestuj komputer z innym PSU lub oddaj zasilacz do profesjonalnego testu obciążeniowego
Nie czujesz się pewnie z tymi krokami?
Nasz warsztat zrobi pełną diagnostykę — większość napraw 1-3 dni, skomplikowane przypadki 7+ dni.
Jak zapobiec powtórzeniu
- Unikaj agresywnego overclockingu bez odpowiedniego chłodzenia — każdy 0.1V napięcia powyżej normy przyspiesza degradację CPU
- Monitoruj temperatury CPU regularnie — ustaw alarm w HWiNFO64 przy przekroczeniu 85°C
- Wymieniaj pastę termoprzewodzącą co 2-3 lata w komputerach stacjonarnych, co 1-2 lata w laptopach
- Używaj zasilacza dobrej jakości (certyfikat 80+ Bronze lub wyższy) z zapasem mocy minimum 20%
- Aktualizuj BIOS płyty głównej — nowe wersje często poprawiają stabilność CPU i kompatybilność z pamięcią RAM
Pytania i odpowiedzi
W większości przypadków — tak, ale nie zawsze. Najczęstszą „naprawialną" przyczyną jest niestabilny overclocking lub przegrzewanie CPU. Przywróć domyślne ustawienia BIOS, wyczyść chłodzenie i wymień pastę termoprzewodzącą. Jeśli błąd nadal występuje przy domyślnych ustawieniach i prawidłowych temperaturach, prawdopodobnie mamy do czynienia z fizycznym uszkodzeniem CPU, RAM lub płyty głównej.
Profil XMP podkręca pamięć RAM powyżej oficjalnej specyfikacji JEDEC, co nie zawsze jest stabilne z danym procesorem i płytą główną. Wyłącz XMP w BIOS i sprawdź, czy błąd ustąpi. Jeśli tak, spróbuj ustawić XMP ale z nieco niższą częstotliwością (np. zamiast 3600 MHz ustaw 3200 MHz) lub poluzuj taktowania (timings). Aktualizacja BIOS często poprawia kompatybilność z XMP.
Zacznij od testu RAM (MemTest86) — jeśli wykryje błędy, problem leży w pamięci. Jeśli RAM jest OK, sprawdź temperatury CPU pod obciążeniem — przegrzewanie wskazuje na problem z chłodzeniem. Jeśli temperatury i RAM są OK a błąd występuje przy domyślnych ustawieniach BIOS, problem leży prawdopodobnie w procesorze lub płycie głównej. W serwisie można to zweryfikować, testując CPU w innej płycie lub inny CPU w Twojej płycie.
Tak, w niektórych przypadkach. Producenci płyt głównych regularnie wydają aktualizacje BIOS poprawiające stabilność CPU, kompatybilność z pamięcią RAM i obsługę błędów WHEA. Sprawdź stronę producenta płyty głównej pod kątem nowej wersji BIOS. Pamiętaj, że aktualizacja BIOS niesie ryzyko — wykonaj ją zgodnie z instrukcją producenta i nie przerywaj procesu.
Powiązane
Powyższe nie pomogło?
Bezpłatna wstępna diagnoza w warsztacie zajmuje ok. godziny. Po niej wiesz dokładnie co jest uszkodzone i ile kosztuje naprawa — bez zobowiązań.